“အခုနောက်ပိုင်းမှာ စာနာထောက်ထားမူ မရှိပဲ၊ ကျူးကျော်ရှင်းလင်းရေးကို မာမာထန်ထန် လုပ်နေတာ။ ဘဝတွေ အများကြီး ပျက်ခဲ့ရပြီးပြီ။ ထပ်ပြီးလည်း ပျက်ရဦးမယ်”
၁၄၊ဇူလိုင်
ရန်ကုန် – ပြည် ရထားလမ်းပိုင်း ဘေးတဖက်တချက်မှာ နေထိုင်တဲ့ ကျူးကျော်တွေကို ဖယ်ရှား ရှင်းလင်းသွားမယ်လို့ စစ်အစိုးရရဲ့ ရန်ကုန်တိုင်း လျှပ်စစ်၊ စွမ်းအင်၊ စက်မှုနှင့် လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဒေါက်တာမျိုးသော် ကပြောပါတယ်။
အဲဒီ ရထားလမ်းပိုင်းမှာ DEMU ရထားတွဲဆိုင်းတွေ စတင်ပြေးဆွဲမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဘေးအန္တရာယ် ကင်းအောင် ရထားလမ်းဘေး တလျှောက် နေထိုင်ကြသူတွေကို ရှင်းလင်းတာ ၊တရားမဝင် အသုံးပြုနေတဲ့ Level Crossing ကို ပိတ်သိမ်းတာတွေ လုပ်သွားမယ်လို့ လုပ်ငန်းစဥ်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဇူလိုင်၁၃ ရက်ကလုပ်တဲ့ အစည်းအဝေးမှာ အသိပေးပြောခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
ကနဦးအနေနဲ့ ဒါးပိန်-အင်းတိုင်-လှေလှော်ရထားလမ်းပိုင်းက မြန်မာ့မီးရထားပိုင်မြေ Right Of Way ဧရိယာအတွင်း ဝင်ရောက်နေထိုင်တဲ့ ကျူးကျော်တွေ ဖယ်ရှားရှင်းလင်းခံရဖို့ ရှိနေတာဖြစ်ပြီး မြန်မာ့မီးရထား၊ တိုင်းဒေသကြီး မြေစာရင်းဦးစီးဌာနနဲ့ သက်ဆိုင်တဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့တွေ ပူးပေါင်းပြီး မြေပြင်ကွင်းဆင်း စစ်ဆေးဖို့ ဒေါက်တာမျိုးသော်က တာဝန်ပေးထားပါတယ်။
အဲဒီလို ကျူးကျော်တွေကို ရှင်းလင်းဖို့ လုပ်နေပေမဲ့ နေစရာ အစားထိုးပေးဖို့ လုပ်ငန်းစဥ်ထဲ ထည့်သွင်းထားတာ မရှိတာကြောင့် မိသားစုအများအပြား နေထိုင်ရေး အခက်ကြုံရဖို့ ရှိနေတယ်လို့ ရန်ကုန်မြို့က ကျူးကျော်အရေး ကူညီပေးခဲ့သူတဦးက ဆိုပါတယ်။
“အခုနောက်ပိုင်းမှာ စာနာထောက်ထားမူ မရှိပဲ၊ ကျူးကျော်ရှင်းလင်းရေးကို မာမာထန်ထန် လုပ်နေတာ။ ဘဝတွေ အများကြီး ပျက်ခဲ့ရပြီးပြီ။ ထပ်ပြီးလည်း ပျက်ရဦးမယ်” လို့ သူက ပြောပါတယ်။
ရထားတွေ မြန်နှုန်းမြှင့် ပြေးဆွဲရင် တရားမဝင် လမ်းကူးသူတွေနဲ့ ရထားနယ်မြေအတွင်း ကျူးကျော်သူတွေ အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အတွက် ပိတ်သိမ်းရှင်းလင်းတာ ဖြစ်ပြီး၊ ပိတ်သိမ်းဖို့ မဖြစ်နိုင်တဲ့ လမ်းကူးတွေကို ပေါင်းစပ်တာ၊ တံခါးဖွင့် ၊ ပိတ်စနစ် အသုံးပြု ဆောင်ရွက်သွားမှာ ဖြစ်သလို ကျူးကျော်ရှင်းလင်းပြီးရင် ခြံစည်းရိုးကာရံ တားမြစ်ဆိုင်းဘုတ် စိုက်ထူမယ်လို့ ဒေါက်တာမျိုးသော်က ဆိုပါတယ်။
ရန်ကုန်မြို့မှာ ကျူးကျော်နေအိမ်တွေ ရှင်းလင်းဖယ်ရှားတာကို တစိုက်မက်မက် လုပ်နေသလို ကျူးကျော် ဆိုင်ခန်းတွေကိုလည်း မြို့နယ်တိုင်းမှာ စီမံချက်နဲ့ ဖျက်သိမ်းဖယ်ရှားနေတာတွေ ရှိနေပါတယ်။
၁၈၉၀ ပြည့်နှစ် မီးရထားအက်ဥပဒေ (The Railways Act, 1890) အရ ပုဒ်မ ၇ နဲ့ ၂၉ မှာ မီးရထားသံလမ်းရဲ့ ဗဟိုတဖက်တချက် ပေ ၅၀ စီ နဲ့ လိုအပ်တဲ့အခါ ပေ ၁၀၀ အထိ မီးရထားပိုင်မြေအဖြစ် အစိုးရက သိမ်းယူခွင့်နဲ့ ကာကွယ်ထားတဲ့ နယ်နိမိတ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
Photo-လူမူကွန်ရက်