“ဆားကွင်းတွေဆို ပိတ်ကုန်ကြပြီ၊ တွက်ခြေမကိုက်ကြလို့ ပိတ်ကြတာ။ အခုက ဘာလုပ်ငန်းပဲဖြစ်ဖြစ် အရင်လို တန်ခိုးကြီးပြီး အမြတ်မရတာများတယ်”
၂၃၊ မတ်။
နှစ်နှစ်နေလှန်းဆားတပိဿာကို ကျပ်နှစ်ရာဝန်းကျင်သာရှိကာ ဒီနှစ်မှာတော့ တပိဿာကို ကျပ်ခြောက်ရာဝန်းကျင်ထိ စျေးရဒါ ရာသီဥတုမမှန် စက်သုံးဆီစျေးတက်၊ အလုပ်သမားခစျေးကြီးတာတို့ကြောင့် ဆားစျေးတက်နေတဲ့ အမြတ်မရကြဘူးလို့ ပြောကြပါ
“မိုးတကြိမ်ရွာသေးတယ်မလား အဲဒါမှာ ဆားကွင်းတချို့ပျက်သွားကြတယ် အလုပ်သမားစရိတ်ကလည်းကြီး၊ဆီစျေးလည်းတက်တော့မကိုက်ကြတာ။စျေးကတော့ကောင်းပါတယ်ဆားကွင်းတိုင်းလိုလိုပျက်ကြတယ်”လို့လပွတ္တာမြို့နယ်မှနေလှန်းဆားကွင်းတွင်ဆက်လက်ကျင်းပ
နေလှန်းဆားထုတ်လုပ်တဲ့ လုပ်ငန်းဟာ သဘာဝနေရောင်ခြည်နဲ့ လေတိုက်ခတ်မှုကို အသုံးချပြီး ပင်လယ်ရေထဲက ရေဓာတ်ကို အငွေ့ပျံစေကာ ဆားအေးတွေရရှိအောင် လုပ်ဆောင်ရတဲ့ လုပ်ငန်းတခုဖြစ်တာကြောင့် မိုးမိသွားရင် ပျက်စီးဖို့များသွားပြီလို့ တဖက်မှာလည်း ဆားဈေးတက်နေတဲ့ နိုင်ငံက ဝယ်လိုအား သိပ်မရှိဘူးလို့လည်း ဆားဂိုဏ်းတွေက ပြောနေကြ၊
“ဆားကွင်းတွေက မိုးမိရင် ပျက်ပြီလေ၊ အဲဒါဆိုရင် ရင်းထားရတဲ့အရင်းတွေ အကုန်မြေညှိတာတွေ၊ အလုပ်သမားစရိတ်တွေ အကုန်နစ်နာတာပေ့ါ”လို့ အထက်ပါ ဆားကွင်းအဖွဲ့က လူငယ်များ အဲဒီနေလှန်းဆားတွေကို ကြိတ်ခွဲ၊ ရောင်းချကြသလို ငါးပိ၊ ငါးခြောက်၊ နိုင်ငံပြာရည်လုပ်ငန်းတွေမှာတော့ ဆားကြမ်းအတိုင်းအသုံးပြုတဲ့ အတိုင်းအတာ၊
ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်းမှာ နေလှန်းဆားလုပ်ကွက် ဧကသိန်းဂဏန်းအထိရှိတဲ့ ငပုတော၊ လပွတ္တာနဲ့ ဒေးဒရဲ မြို့နယ်တို့ မှာ နေလှန်းဆားအများအပြားထုတ်လုပ်ပြီး ပုသိမ်၊ မြောင်းမြ၊ လပွတ္တာ၊ ဝါးခယ်မနဲ့ ဒေးဒရဲမြို့တို့မှာရှိတဲ့ ဆားကြိတ်စက်တွေမှာ ဆားကြမ်းတွေကို ကြိတ်ခွဲပြီး ဆားချောထုတ်လုပ်ရောင်းချတာ ဘိုး၊
ဧရာတီတိုင်း ပုသိမ်၊မြောင်းမြ၊ လပွတ္တာ၊ဝါးခယ်မနဲ့ ဒေးဒရဲမြို့ အားလုံးပေါင်းဆားကြိတ်စက် ၃၅ စက် ရှိတဲ့အ နက်ပုသိမ်မြို့တမြို့တည်းမှာ ရှိနေတဲ့ စက်ရှိကာ ဆားဈေးကွက်ကတော့ ပြည်တွင်းမှာသာရှိပြီး ပြည်ပဈေးကွက် မရှိဘူးလို့လည်း ဧရာဝတီတိုင်း သတ္ထုတွင်း ဆားလုပ်ငန်းဌာနခွဲဆီကနေ
နေလှန်းဆားကို အဓိကဝယ်ယူအသုံးပြုတဲ့ ငါးပိ၊ ငါးခြောက်၊ ငံပြာရည် လုပ်ငန်းတွေမှာလည်း စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း သွင်းအားစုတွေစျေးကြီးပြီး လုပ်ငန်းတွေရာနှုန်းအရတော့ ဟိုးအရင်ကလောက် အသုံးမပြုတော့ဘူးလို့၊
“ဆားကွင်းတွေဆို ပိတ်ကုန်ကြပြီ၊ တွက်ခြေမကိုက်ကြလို့ ပိတ်ကြတာ။ အခုက ဘာလုပ်ငန်းပဲဖြစ်ဖြစ် အရင်လို အရင်းကြီးပြီး အမြတ်မရတာများတယ်”လို့ ဖျာပုံမြို့နယ်မှ ငါးခြောက်ရောင်းဝယ်ရေးလုပ်နေသူ အမျိုးသမီးငယ်တစ်ဦး၊
ဧရာတီတိုင်းအတွင်းမှာ စပါး၊ ပဲ၊ ပြောင်း၊ ငရုတ်စတဲ့ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွေ လုပ်ကိုင်ကြသလို ငါးဖမ်းလုပ်ငန်း၊ ငါးပိ၊ ငါးခြောက်နဲ့ နေလှန်းဆားလုပ်ငန်း กำลังလည်း အဓိကစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတခုထဲက တခုပဲ