အစ
ရွေးကောက်ခံ အရပ်သားအစိုးရလက်ထဲကနေ မဲစာရင်းအကြောင်းပြကာ တိုင်းပြည်အာဏာတွေကို လုယူသိမ်းပိုက်ထားတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ရဲ့ ငါးနှစ်ကြာ အချိန်ယူ၊ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဟာ ဇန်န၀ါရီလအတွင်း အလုံးစုံပြီးစီးသွားခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး မတ်လထဲမှာ လွှတ်တော်ခေါ်၊ အစိုးရဖွဲ့မယ်လို့ဆို
စစ်တပ်အရာရှိကြီးများ၊ လက်ရှိစစ်ကော်မရှင် ဝန်ကြီး၊ ဝန်ကြီးချုပ်တွေ ဝင်ပြိုင်ခဲ့တဲ့ စစ်တပ်ကျောထောက်နောက် ခံပြည်ထောင်စု ကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီဟာ တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းတာနဲ့ မဲဆန္ဒနယ်မြေအားလုံးနီးပါးမှာ အနိုင်ရထား အစိုးရအဖွဲ့ကို စိတ်ကြိုက်ဖွဲ့စည်း၊ လွှတ်တော်ကို စိတ်ကြိုက်ရွေးချယ်လှယ်ဖို့ သေချာသွားပါ သည်။
ငယ်၊လ။
ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်းက မဲဆန္ဒနယ်မြေတွေမှာလည်း နေရာအားလုံးနီးပါးကို ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကပဲ အနိုင်ရခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
စစ်တပ်အရာရှိတွေကို လူဝတ်လဲကာ အစိုးရဖွဲ့စေခဲ့တဲ့ အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ဟာ အခုရွေးကောက်ပွဲမှာ လည်း အဲဒီအစိုးရအဖွဲ့ဝင်တွေ၊ စစ်တပ်အရာရှိတွေကို ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်စေခဲ့ကာ အနိုင်လည်းရထားလို့ ရွေးကောက်ပွဲအလွန် အစိုးရအဖွဲ့တွေထဲမှာ လူဝတ်လဲစစ်တပ်အရာရှိတွေနဲ့ သူတို့အလိုကျတွေ ပါဝင်လာခဲ့ကြတယ်၊
အခုရွေးကောက်ပွဲကနေ ပေါ်ထွက်လာတဲ့ အစိုးရသစ်ဟာ လက်ရှိအာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင် (စစ်အစိုးရ) နဲ့ ထူးမခြားနားတဲ့ အစိုးရတရပ်သာဖြစ်လာတဲ့ နိုင်ငံရေးအကဲခတ်တွေက သတ်မှတ်ချက်တွေ၊
“စစ်တပ်လွှတ်တော်နဲ့ စစ်တပ်အစိုးရဖြစ်သွားမှာဖြစ်ပြီး ဘာမှထူးသွားမှာ မဟုတ်ဘူး ဒါက လူတိုင်းကြိုသိတဲ့ကိစ္စ ကြံ့ဖွံ့ပဲအကုန်နိုင် အပိုင်းအခြားပါတီ PR ကနေ နည်းနည်းစီ ရကြမယ်ပေ့ါ” လို့ ရွေးကောက်ပွဲအခြေအနေတွေကို တင်းနေတဲ့ ဧရာတီတိုင်း ပုသိမ်ဒေသခံလူငယ် 2019
🔹 ဧရာတီတိုင်းအတွင်း နိုင်ငံရေးပါတီတွေရဲ့ မဲရလဒ်
ရွေးကောက်ပွဲကို အသုတ်သုံးသုတ်ကာ ကျင်းပခဲ့တဲ့ စစ်ကော်မရှင်ဟာ ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်းက မြို့နယ် ရှစ်ခုမှာ ပထမအသုတ်ကျင်းပပြီး ဒုတိယအသုတ်ကို မြို့နယ်ကိုးခုနဲ့ တတိယအသုတ်ကို ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ် မြို့နယ် ကိုးခုအတွင်း ကျင်းပမယ့်၊
မြို့နယ်ပေါင်း လူငယ်များ ခုရှိတဲ့ ဧရာတီတိုင်းအတွင်းက ရွေးကောက်ပွဲတွေမှာ နိုင်ငံရေးပါတီတွေ ခု၊ တသီးပုဂ္ဂလိကလွှတ် တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ၇ ဦးတို့ ဝင်ပြိုင် ရာထူး၊
ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီ၊ ဦးကိုကိုကြီးတဲ့ ပြည်သူ့ပါတီ(PP)၊ ဒေါ်သက်သက်ခိုင်နှင့် ပြည်သူ့ရှေ့ဆောင်ပါတီ(PPP)၊ ရှမ်းနဲ့ တိုင်းရင်းသားများဒီမိုကရက်တစ်ပါတီ(ကျားဖြူ)၊ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးပါတီ၊ မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးပါတီ၊ မြန်မာနိုင်ငံ တောင်သူလယ်သမား အလုပ်သမား ပြည်သူ့ပါတီ၊ ကရင်ပြည်သူ့ပါတီတို့ ဝင်ပြိုင်ကြသည်။
ရွေးကောက်ပွဲပထမအသုတ်မှာ မြို့နယ်ရှစ်ခုထဲက ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာခုနစ်ခုနဲ့ တိုင်းလွှတ်တော်နေရာခုနစ်ခုတို့ကို ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက အနိုင်ရပြီး ကျန်ပြည်သူ့လွှတ်တော် ၁ နေရာနဲ့ တိုင်းလွှတ်တော် ၁ နေရာတို့ကိုတော့ တိုင်းရင်းသားစည်းလုံးညီညွှတ်ရေးပါတီ(တစည)က အနိုင်ရပြီး (ကျန်ပါတီတွေက အနိုင်ရတာ)
ဒုတိယအသုတ်မှာ မြို့နယ်ကိုးခုမှာတော့ ပြည်သူ့လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာအားလုံးနဲ့ တိုင်းလွှတ်တော်နေရာတို့နဲ့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီတွေက တစညွှတ်လွှတ်တော် ၁ နေရာ၊ အနိုင်ရနိုင်(ကျန်ပါတီတွေ အနိုင်ရတာ )
ရွေးကောက်ပွဲနောက်ဆုံးအသုတ်နဲ့ မြို့နယ်ကိုးခုမှာလည်း နေရာစုံ ပြည်သူ့လွှတ်တော်ဥက္ကဌ နေရာနဲ့ တိုင်းလွှတ်တော်ဥက္ကဌ နေရာတို့ကို ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကပဲ အနိုင်ရခဲ့တယ်လို့ သတင်းတွေအရ သိထားကြတယ် (ဒီအပေါ်မှာ ရွေး ကောက်ပွဲကော်မရှင်က အတည်ပြုမထုတ်ပြန်တဲ့အဖွဲ့)၊
လတ်တလော ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်နဲ့ နီးစပ်တဲ့သတင်းရင်းမြစ်တွေဆီက ရထားတဲ့ အချက်အလက်တွေအရ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ ပြည်သူ့လွှတ်တော်နေရာ၊ ပြည်နယ်လွှတ်တော်မှာ နေရာချထားတယ်လို့ဆိုပါတယ်၊
လွှတ်တော်ဧရာတီတိုင်းအတွင်းက အမျိုးသားလွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်နေရာနဲ့ တိုင်းလွှတ်တော်နေရာတို့အတွက် အနိုင်ရအရေအတွက်တွေကိုတော့ မသိရ၊ စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်ဟာ အမျိုးသားလွှတ်တော် ပထမနေရာထဲက နေရာနဲ့ တိုင်းလွှတ်တော် ၅၂ နေရာထဲက ပုဂ္ဂိုလ်နေရာကို အချိုးကျကိုယ်စားပြုစနစ်(PR)နဲ့ ရွေးချယ်မယ်လို့ ဆိုုပြီး၊
အဲဒီနေရာလွတ် ခု(တိုင်းလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်+အမျိုးသားလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာ)ကိုတော့ ပါတီငယ်တွေပါ မဲအရေအတွက်အလိုက် အချိုးကျကြမှာဖြစ်ပြီး မဲအများဆုံးရတဲ့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက ကိုယ်စားလှယ်လောင်းအရေအတွက် အများဆုံးရရမှာဖြစ်ကာ မဲအရေအတွက်နည်းတဲ့ပါတီငယ် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း အချိုးကျရဖို့ပင် မသေချာဘဲ၊
{PR စနစ်အတွက် ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေ ရွေးချယ်တဲ့အခါ PR မဲဆန္ဒနယ်မြေတခုအတွင်း ဝင်ပြိုင်တဲ့ ပါတီအားလုံးရရှိတဲ့ ခိုင်လုံမဲကို အဲဒီမဲဆန္ဒနယ်မြေအတွက် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကိုယ်စားလှယ် အရေအတွက်နဲ့စားကာ ရလာတဲ့မဲအရေအတွက် (အခြေခံမဲ)နဲ့ အစုအဖွဲ့အလိုက် ရွေးချယ်၊
ဝင်ပြိုင်တဲ့ပါတီတွေရဲ့ တပါတီချင်းရရှိတဲ့ ခိုင်လုံမဲပမာဏကို အခြေခံမဲနဲ့သတ်မှတ်ပြီး အခြေခံမဲပမာဏ ရရှိတဲ့ပါတီဟာ ကိုယ်စားလှယ်လောင်း พิเศษ ရွေးချယ်ခံရမယ့် အခြေခံမဲပမာဏရဲ့ နှစ်ဆရတဲ့ ပါတီ၊ သုံးဆရတဲ့ပါတီဟာ พิเศษเหลือရွေးချယ်ခံရ }
🔹 စစ်တပ်အလိုကျ ကြိုးဆွဲရာကလာ ဟန်ပြလွှတ်တော်
ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ PR စနစ်နဲ့ကျင်းပခဲ့တဲ့ တိုင်းလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာထဲက အချိုးကျလိုက် လွှတ်တော်ကိုယ်စား လှယ်အရေအတွက်မပါသေးဘဲနဲ့ပင် PR စနစ်နဲ့ အနိုင်ရထားပြီးဖြစ် တဲ့ PR စနစ်နဲ့ ညီညွှတ်သူတို့ (ယင်းထက်များစွာ ပိုနိုင်) အနိုင်ရခဲ့ရင် တိုင်းလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အရေအတွက်ရဲ့ ထက်ဝက်ပမာဏကို ရရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်၊
ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပေဒအရ စစ်တပ်ကိုယ်စားလှယ် ဂျွန်ကလည်း တိုင်းလွှတ်တော်ထဲ အလိုအလိုဆန္ဒ ရောက်လာမှာဆိုတော့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ ဧရာဝတိုင်းလွှတ်တော်ကို အသာစီးနဲ့ သွားလာနိုင်တော့မယ့် ဝန်ကြီးတွေကို စိတ်ကြိုက်ခန့်အပ်၊ အဆိုတွေ စိတ်ကြိုက်တင်သွင်း၊ အတည်ပြုနိုင်တော့၊
“ရှင်းရှင်းပြောရရင်တော့ လက်ရှိနိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းကနေပြီးတော့ လွှတ်တော်နိုင်ငံရေးအခင်းအကျင်းကို ပြောင်းသွားတဲ့ ပုံစံဖြစ်သွားတော့ တအားကြီး အပြောင်းအလဲကြီးတော့ ဖြစ်မလာနိုင်ဘူး”လို့ ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်းက ဝင်ပြိုင်ခဲ့တဲ့ ပြည်သူ့ပါတီရဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ဒုတိယ၊
ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စားပြုအနိုင်ရခဲ့တဲ့ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေဟာ ပါတီနဲ့စစ်တပ်မျက်နှာထက် ပြည်သူ့မျက်နှာမူခဲ့မယ်ဆိုရင်တော့ အပြောင်းအလဲဖြစ်လာနိုင်ပြီးတော့ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ အလားအလာမျိုးတော့ မတွေ့ဘူးလိုိ့ဧရာတီတိုင်း မြန်အောင်မြို့နယ်မှ တောင်သူလယ်သမား လူငယ်များ ၊
“စစ်တပ်သဘောပဲဖြစ်မှာ၊ တပ်ကပေါ်တာဆွဲလည်းခံရမှာ၊ ဖမ်းလည်းခံရမှာ၊ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေက မထင်မယ်မထင်ပါဘူး မျှော်လည်းမရယ် အခုတောင် စစ်မှုထမ်းကြေးတွေနဲ့ အကုန်ဒုက္ခရောက်နေတာတောင် ဘာမှမလုပ်ပေးဘဲ သူတို့အနိုင်ရလည်း လုပ်ပေးမှာမဟုတ်ဘူး”လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
စစ်တပ်အရာရှိဟောင်းတွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားပြီး စစ်ခေါင်းဆောင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကိုယ်တိုင် တပ်အရှိတွေကို စိတ်ကြိုက်ရွေးကာ(ရွေးကောက်ပွဲဝင်ပြိုင်ခိုင်းထားတဲ့) ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဟာ ပြည်သူ့ဆန္ဒထက် စစ်တပ်ဆန္ဒကိုပဲ 3 ၊ လိုက်လုပ်ပေးလာမှာဖြစ်တယ်လို့ ဒေသခံတွေနဲ့ နိုင်ငံရေးအကဲခတ်တွေက အသီးသီး၊
“အစိုးရနဲ့ လွှတ်တော်က ပုလင်းတူဗူးဆိုဖြစ်သွားတဲ့ပုံစံက အစိုးရကို လွှတ်တော်က ပြန်လည်ထိန်းကျောင်းနိုင်တဲ့ အားတော့ နည်းသွားပေါ့၊ ဘယ်လိုလဲဆိုတော့ အဓိကက လွှတ်တော်ကနေပြီးတော့ သမ္မတရွေး တော် သမ္မတကနေပြီးတော့ အစိုးရဖွဲ့နိုင်တဲ့ပါတီကပဲ အစိုးရဖွဲ့သွားမှာဆိုတဲ့အခါကျတော့ လွှတ်တော်မှာလည်း ပါတီကမနိုင်ထားတဲ့အတွက် လွှတ်တော်အစိုးရထိန်းကျောင်းမှုကတော့ အားနည်းမယ် လို့ပိတ်တာပေါ့နော်”လို့ ပြည်သူ့ပါတီ လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းက
ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက လွှတ်တော်ရဲ့ ထိုင်ခုံနေရာအားလုံးနီးပါးကို ရထားပြီးဖြစ်တာကြောင့် မကြာခင်မှာ ပေါ်လာတော့မှာ ဧရာတီတိုင်းလွှတ်တော်ဟာ ပြည်သူ့အသံတွေ ထပ်ဟပ်စေသလို လွှတ်တော်တခုစစ်တပ်နဲ့ ပါတီအလိုကျ အဆိုအမိန့်၊ ဥပဒေတွေပြဌာန်း၊ အတည်ပြု လွှတ်တော်သာဖြစ်လာသူ ၊
“ပြည်သူကို ဖိနှိပ်တဲ့ဥပဒေတွေတောင် ထပ်ပေါ်ချင် ပေါ်လာအုံးမှာ” လို့ ပုသိမ်မြို့နယ်မှ ရွေးကောက်ပွဲဥပဒေတွေအပေါ် ငယ်ရွယ်နေတဲ့လူငယ်က အသက်
🔹 အာဏာသိမ်းစစ်ကော်မရှင်နဲ့ ထူးမခြားနားဖြစ် ကျောင်းသား အစိုးရ
တိုင်းပြည်အာဏာတွေကို လုယူသိမ်းထားတဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ဟာ ပြည်သူ့ဆန္ဒအရ တက်နင်း ရွေးကောက်ခံ အစိုးရသစ်ကို အာဏာလွှဲပေးမယ်ဆိုပြီး ကြွေးကြော်ကာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပမယ့်နေရာ၊
လက်တွေ့မှာတော့ ရွေးကောက်ပွဲမှာ စစ်တပ်အရာရှိတွေကို ဝင်ပြိုင်စေပြီး အဲဒီစစ်တပ်အရာရှိတွေနဲ့ပဲ အစိုးရဖွဲ့ဖို့ စိတ်ကြိုက်ပြင်ဆင်ခဲ့တာဖြစ်ကာ သူတို့အတိုင်းလည်း လူဝတ်လဲစစ်တပ်အရာရှိတွေ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီအောက်ကနေ အနိုင်ရခဲ့တာ
လက်ရှိဧရာဝတီတိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲအလွန် ပေါ်မြင်းအစိုးရသစ်မှာ တိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ် လာဖို့ ရေပန်းစားအပြောများနေတဲ့ ဦးတင်မောင်ဝင်းဟာလည်း ရေကြည်မြို့နယ် တိုင်းဒေသကြီးမဲဆန္ဒနယ်မှာ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီကိုယ်စား ပြုဝင်ပြိုင်ခဲ့ပြီး အနိုင်ရထားပြီ ထက်၊
စစ်တပ်မှာ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီး မင်းသားဝန်ထမ်းခဲ့သူ ဦးတင်မောင်ဝင်းဟာ ชี้ ဧရာတီတိုင်းအစိုးရဖွဲ့ အသစ်မှာ ဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်လာဖို့ အကျိန်းသေနေတယ်လို့ စစ်ကောင်စီနဲ့နီးစပ်တဲ့ သတင်းရင်းမြစ်တွေနဲ့ နိုင်ငံခေါင်းဆောင် ရေးပါတီတွေက သိက္ခာချ၊
“သူပဲဖြစ် တော်တော်များများပြောကြတာ ကြံ့ခိုင်ရေးကလူတွေကလည်း အဲလိုပဲပြောပေါ့ ဝန်ကြီးချုပ်ကတော့ တင်မောင်ဝင်းပဲ ထပ်ဖြစ် တခြားသူလည်း မရှိဘူး”လို့ ပုသိမ်မြို့ခံကပြောပါ
ဧရာ၀တီရေကြည်မြို့နယ် ဇာတိ၊တပ်မတော်(ကြည်း)ဗိုလ်သင်တန်းကျောင်း(OTS) အပတ်စဉ် – 44ဆင်း၊ တပ်မတော် တပ်မမှူး၊ အနောက်တောင်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ် တိုင်းမှူးအဖြစ် တာဝန်ယူခဲ့သူ ဦးတင်မောင်ဝင်းဟာ စစ်တပ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် ငြိမ်းချမ်းရေးဆွေးနွေးမှုကော်မတီအဖွဲ့ဝင်အဖြစ်ကနေ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်နေ့ဧရာဝတီတိုင်းဝန်ကြီးချုပ်အဖြစ် ခန့်အပ်ခံခဲ့ရပြီး၊
လွှတ်တော် တိုင်းဝန်ကြီးတွေကိုလည်းတိုင်းဝန်ကြီးချုပ်ကပဲ လွှတ်တော်မှာ အမည်စာရင်းတင်သွင်းပြီး လွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးနေပါပြီ၊ လုံခြုံရေးနဲ့ နယ်စပ်ရေးရာဝန်ကြီးကိုတော့ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးချုပ်ဖြစ်တဲ့ လက်ရှိအာဏာသိမ်းစစ်ခေါင်းဆောင်က တိုက်ရိုက်ခန့်အပ်ရမှာဖြစ်ပြီး လွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးစရာပင်မလိုဘဲ၊
“သမ္မတကို လွှတ်တော်က ရွေး သပ် လွှတ်တော်ဆိုတာလည်း ကြံ့ခိုင်ရေးစစ်တပ်လွှတ်တော်ပဲ၊ အဲတော့ သမ္မတက မင်းအောင်လှိုင်ပဲ ဖြစ်လာမှာ။ သမ္မတက ဝန်ကြီးချုပ်ကို သမ္မတက ဝန်ကြီးချုပ်က ဝန်ကြီးတွေကို စိတ်ကြိုက် စိတ်ကြိုက် ကြံ့ခိုင်ရေးအများစုရှိတဲ့ လွှတ်တော်က အတည်ပြုပေးဆိုတော့ သမ္မတက မင်းအောင်လှိုင်အလိုကျပဲ ဖြစ်မှာ။ မင်းအောင်လှိုင်ကပဲ လူဝတ်လဲပြီး အုပ်ချုပ်ရတာပဲ” လို့ ရခိုင်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတกำลัง သုံးသပ်
🔹 ဟန်ပြလွှတ်တော်နဲ့ လူဝတ်လဲ စစ်တပ်အစိုးရကြားက ပြည်သူ့အသံ
မတ်လထဲမှာတော့ စစ်ကော်မရှင်က လွှတ်တော်ခေါ်ပြီး အစိုးရသစ်ကို စတင်ဖွဲ့စည်းတော့၊ အာဏာသိမ်းစစ်အစိုးရလက်အောက်မှာ ငါးနှစ်ကြာနေခဲ့ရတဲ့ ပြည်သူတွေအဖို့ ရွေးကောက်ပွဲကတက်လာတဲ့အစိုးရတရပ်ရဲ့ အုပ်ချုပ်မှုအောက်ရောက်သွားမယ့် တိုင်း/ပြည်နယ်၊ အမျိုးသား၊ ပြည်သူ့စတဲ့ လွှတ်တော်တွေလည်း ပေါ်ပေါ်လာလေ၊
အဲဒီလွှတ်တော်ဟာ အနှစ်သာရရှိတဲ့လွှတ်တော်ဖြစ်လာမှာမဟုတ်သလို အစိုးရဟာလည်း ပြည်သူကို ကိုယ်စားပြုမှာမဟုတ်ဘူးလို့ နိုင်ငံရေးအကဲခတ်တွေနဲ့ ပြည်သူတွေက ပြောနေ၊
“သူတို့လုပ်ချင်တာလုပ် အစိုးရပဲဖြစ်မှာ။ အရင်လွှတ်တော်တွေလို ပြည်သူ့အသံတွေ တင်ပြမှာလည်း မဟုတ်ဘူး” ဟု ရခိုင်လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်ဟောင်းက ပြည်သူ့လွှတ်တော်
ဧရာတီတိုင်းအတွင်းက ပြည်သူတွေကလည်း မကြာခင်ပေါ်လာတော့ အစိုးရအဖွဲ့နဲ့ လွှတ်တော်အပေါ် သဘောထားမပေးဘူးလို့ ပြောလို့ ရပါတယ်၊
“ဘာမှ မဝံ့မရဲ အားလည်းအားမကိုး เป็นพิเศษမို့လို့ မဲပေးခဲ့တာ ဘာမှလုပ်ပေးမယ်လို့ မထင်ပါဘူး။အခု ပြည်သူတွေမှာ အခက်အခဲတွေအများကြီး၊ ဘာမှ မလုပ်ပေး အစိုးရသစ်တက်လာရင်လည်း ဘာမှလုပ်ပေးမယ်မထင်ဘူး” လို့ ဧရာတီတိုင်း ဖျာပုံမြို့နယ်မှ စျေးသည်အမျိုးသမီး ဒုတိယအကြိမ်
လယ်ယာ၊ အသံလုပ်ငန်းနဲ့ အဓိကသက်မွေးကြတဲ့ ဧရာတီတိုင်းအတွင်းက ပြည်သူတွေဟာ သွင်းအားစုစျေးကြီး၊ ผลผลิตထုတ်ကုန်တွေ စျေးမရတာတို့ကြောင့် အရှုံးနဲ့ကြုံနေကြရပြီး စစ်တပ်က စစ်မှုထမ်းခေါ်ဖို့၊ စစ်မှုထမ်းကြေး သိန်းချီကောက်ခံနေတာတို့လည်း အရေးအကြပ်အတည်း၊ အခက်အခဲတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေကြရတယ်လို့ဆိုုပြီး၊
စိုက်ပျိုးစရိတ်ချေးငွေ ချေးငွေအချိန်မီမပေးနိုင်သူတွေကိုလည်း စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ လယ်ယာဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်နဲ့ ရဲတပ်ဖွဲ့တို့ ဖမ်းဆီးချုပ်နှောင်ထား ခြိမ်းခြောက်တာတွေ လုပ္တာ၊
အဲဒီလိုအခက်အခဲ၊ အခြေအနေတွေကြားမှာ ဒေသခံတောင်သူလယ်သမားတွေဟာ မျိုးရိုးစဉ်ဆက်လုပ်ကိုင်ခဲ့တဲ့ လယ်ယာတွေကို ရောင်းချ၊ ပေါင်နှံ လယ်ယာလုပ်ငန်းကို အားနည်းတာတွေထိပါ ရှိလာပြီး အချို့ဆိုရင် စားဝတ်နေရေးကြပ်တည်းခက်ခဲခြင်း၊ စစ်မှုထမ်းကြေးပေးရတာဟာ မိမိကိုယ်ကိုအဆုံးစီရင်တာတွေ ရှိနေတယ်လို့၊
“အစိုးရသစ်ကလုပ်မယ်ဆိုရင် လုပ်စရာဟာတွေ အများကြီး၊
လက်တွေ့မှာတော့ စစ်တပ်ပါတီကြံ့ခိုင်ရေး လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်တွေဟာ ပြည်သူတွေရဲ့အခက်အခဲ၊ လိုအင်တွေကို လွှတ်တော်ကတပြည်နယ် အစိုးရထံ တင်ပြ၊ တောင်းဆိုပေးမယ်လို့ မထင်သလို၊ တင်ပြခဲ့ရင်တောင် အစိုးရ ဆောင်ရွက်ပေးမှာမဟုတ်ဘူးလို့ သူက မှတ်ချက်ပေး၊
“စစ်မှုထမ်းကြေးကောက်တာတို့၊ (စိုက်ပျိုးစရိတ်) ချေးငွေ အတင်းဆပ်ခိုင်းတာတို့ စစ်တပ်(အစိုးရ)က လုပ်နေ တယ် အဲဒါကို ကြံ့ခိုင်ရေးက ဘယ်တားပါ့ ကြံ့ခိုင်ရေးနဲ့ စစ်တပ်နဲ့ အတူတူပဲ သူတို့စစ်တပ်ကို လွန်ဆန်ပြီး ပြည် သူဘက်က တောင်းဆိုမယ်မထင်ဘူး”လို့ ကိုကျော်လင်း (အမည်လွှဲ)က တား၊
ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီလွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်လောင်းတွေဟာ ပြည်သူတွေစစ်မှုထမ်းကြေးပေးရတဲ့ ဂုဏ်ယူရကိစ္စရပ်ဖြစ်တယ်လို့ပင် ထင်မြင်နေကြတယ်လို့ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီက မဲဆွယ်စည်းရုံးပွဲသွားတက်ဖူးတဲ့ ပြည်သူတွေက ကတိက၀တ်၊
“ကြံ့ခိုင်ရေးက လူတွေမဲလာဆွယ်လို့ အဲ့ဒီကိစ္စ မေးတုန်း စစ်မှုထမ်းကြေး ကောက်နေတာတွေ ရပ်အောင် လျော့အောင် လုပ်ပေးမလား လို့ ကျွန်တော်တို့ကို ဒီလိုထောက်ပံ့နေရတာကို ဒါကိုဂုဏ်ယူစရာလို ပြောသွားတယ်”လို့ ဓနုဖြူမြို့နားက ကျေးရွာတခုမှာ နေထိုင်တဲ့ မငယ်(အမည်လွဲ)က ကြံ့ခိုင်ရေးအမတ်တွေ ပြောတာကို ပြန်ပြောင်းပြောပြပါတယ်။
🔹 လွတ်လပ်မှု၊ တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ခဲ့သလား
စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကာက်ပွဲအသုတ် သုံးခုလုံးဟာ တရားမျှတပြီး လွတ်လပ်တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲတခု မဟုတ်ဘူးလို့ နိုင်ငံရေးပါတီတွေနဲ့ ပြည်သူတွေက ပြောကြပါတယ်၊
“ရွေးကောက်ပွဲသုံးပိုင်းစလုံးကို ခြုံကြည့်မယ်ဆိုရင်တော့ ကြိုတင်မဲကိစ္စ၊အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေ ရွေးကောက်ပွဲမှာ ပါဝင်ပက်သက်နေတဲ့ကိစ္စတွေ ခြုံငုံပြောရမယ်ဆိုရင်တော့ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲမဟုတ်ဘူးလို့တော့ ပြောချင်တယ်” လို့ ဧရာတီတိုင်းအတွင်း ပြည်သူ့ပါတီကိုယ်စားပြုဝင်ပြိုင်ခဲ့တဲ့ လွှတ်တော် ကိုယ်စားလှယ်လောင်း ရှိသေးတယ်၊
ဧရာတီတိုင်းအတွက် ရွေးကောက်ပွဲမှာ ကြိုတင်မဲ ကောက်ခံတဲ့အခါ ဆရာတော် မြင်သာမှုမရှိ၊ မဲပေးနေကြချိန် မဲပေးစက်တွေပျက်သွားတာ၊ မဲစာရင်း မှန်ကန်မှုမရှိ၊ မဲစာရင်းထဲ ဒီမိုကရက်တစ်အင်အားစုပါတီတွေကို ထောက် ခံသူတွေရဲ့ အမည်စာရင်းမပါ ၊ မဲပုံးတွေကို ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်တွေက စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ ကြံ့ခိုင်ရေးပါတီဝင်တွေနဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေ သယ်ယူတာတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့၊
ကြီးကြပ်မဲစာရင်းကို သုံးကြိမ်တိုင် ပြင်ဆင်ထားသော်လည်း အမှားအယွင်းတွေ အများကြီးရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုကြပါ
“ကြိုတင်မဲတွေမှာ ကြံ့ခိုင်ရေးက အများကြီးပေါ့ အဲဒါတွေ အကုန်လုံးက မဲလိမ်တွေ ရေးဆွဲတဲ့ မဲစာရင်းမှာပါတဲ့ တကယ်မရှိတဲ့သူတွေကလည်း ကြံ့ခိုင်ရေးမဲဖြစ်သွားမှာ၊
စစ်ခေါင်းဆောင်နဲ့ စစ်ကော်မရှင်ပြောခွင့်ရ ဗိုလ်ချုပ်ဇော်မင်းထွန်းတို့ကတော့ အခုကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေး ကောက်ပွဲဟာ လွတ်လပ်ပြီးတရားမျှတမှုရှိတဲ့ရွေးကောက်ပွဲလို့ ပြောဆိုနေတာတွေ့ရပါတယ်။
စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပခဲ့တဲ့ ရွေးကောက်ပွဲသုံးသုတ်စလုံးမှာ ယခင်ရွေးကောက်ပွဲတွေတုန်းကလိုမျိုး ရွေးကောက်ပွဲ လေ့လာရေးအဖွဲ့တွေကလည်း မရှိသလောက်နည်းခဲ့ပြီး လာရောက်သူတွေဟာ စစ်ကော်မရှင်နဲ့ နီးစပ်သူတွေသာဖြစ်တာ၊
“နိုင်ငံတကာ မဲရုံရေးဘာညာဆိုတာ ရန်ကုန်မြို့ပတ်ဝန်းကျင်လောက် သွားရင်သွားမယ်၊ ကျွန်တော်တို့ ဟင်္သာတမြို့မှာ ဒါ ဟိုးအအရင်က ကျွန်တော်တို့ ရွေးကောက်ပွဲတွေ အများကြီးဖြတ်သန်းဖူးတဲ့အခါမှာ ဒီရွေးကောက်ပွဲဟာ လွန်စွာအားကျရတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲလို့ ပြောလို့ရတယ်”လို့ ဟင်္သာတမြို့နယ် တိုင်းလွှတ် တော်ကနေ ဝင်ပြိုင်ခဲ့တဲ့ ပြည်သူ့ပါတီ ဧရာတီတိုင်းအတွင်းရေးမှူး ဦးစိန်သောင်းက၊
ကုလသမဂ္ဂ၊ အီးယူ၊ အမေရိကန်၊ ယူကေ၊ အာဆီအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့အပါအဝင် နိုင်ငံတကာအစိုးရ၊ ဝိုင်းတွေကလည်း စစ်ကော်မရှင်က ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဟာ ဒီမိုကရေစီစံချိန်စံညွှန်းတွေနဲ့ မကိုက်ညီ၊ အတိုက်အခံပါတီတွေ ပါဝင်ခွင့်မရှိတာတို့ကြောင့် ရွေးကောက်ပွဲကို ဆန့်ကျင်ကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ်လည်း လက်မခံကြောင်း ထုတ်ဖော်ပြောဆိုထား
🔹 စစ်မှန်တဲ့ ဆန္ဒမဲတွေလား။
စစ်ကော်မရှင်ဟာ ရွေးကောက်ပွဲသုံးသုတ်လုံးရဲ့ မဲပေးသူစာရင်းကို ထုတ်ပြန်တာမရှိသေးဘဲ ရွေးကောက်ပွဲ ပထမအသုတ်မှာတော့ တနိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ မဲပေးသူနှစ်နှစ်ကျော်ရှိခဲ့တယ်လို့ ဆိုရမှာပါ၊ ဧရာ၀တီတိုင်းအတွင်းမှာတော့ မဲပေးသူအင်အား 66637 ရှိတယ်လို့ နိုင်ငံပိုင်မီဒီယာတွေနဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကော်မ ရှင်မရှင်ရဲ့ထုတ်ပြန်ချက်အပေါ် အခြေခံပြီး အခြေခံပြီး အမှတ်အသားထားတဲ့ Data for Myanmar ရဲ့ သဘောထားမှာ ဖော်ပြနေ
မဲစာရင်းအမှန်တဲ့အချက်အလက်မဖြစ်နိုင်ဘဲ မြေပြင်မှာ မဲပေးသူ အဲဒီလောက်ထိမရှိနိုင်ဘူးလို့ ပြောဆိုမှုတွေလည်းမရှိ၊ စစ်ကော်မရှင်လက်အောက်ခံ အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်၊ ရွေးကောက်ပွဲကော်မ ရှင်အဖွဲ့ဝင်တွေဟာ ပြည်သူတွေကို မဲပေးကြဖို့ ခြိမ်းခြောက်၊ မက်လုံးပေးတာတွေ ရှိသေးတယ် အကြောက်တရားနဲ့ မဲပေးခဲ့ကြရသူတွေလည်း အများကြီးရှိ၊
“မဲပေးချင်တဲ့သူ အလွန်ဆုံးရှိရင် တရွာလုံးမှာမှ ဆယ်ပုံပုံတပုံထက် မပိုဘဲ မပေးရင် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးက မှတ်ထားလိုက်ပါ နောက်ဆက်တွဲ ဖြစ်လာမှာကြောက်လို့ ပေးကြရတာ အကုန်လုံး။ကျွန်တော်တို့ မပေးချင်ဘဲ ပေးခဲ့ရတာ။ ပြည်ပထွက်ပြေးတာ မတတ်ပါဘူး သူတို့လှောင်ချိုင့်ထဲက ကြက်လိုမျိုးဆိုတော့ ပေးခဲ့ရတယ်” ဟု မော်လမြိုင်ကျွန်းမြို့နယ် ကျေးရွာမှ အမည်မဖော်လိုသူလူငယ်၊
စစ်ကော်မရှင်ကျင်းပခဲ့တဲ့ရွေးကောက်ပွဲဟာ ဘယ်လိုပဲ လွတ်လပ်မျှတမှုမရှိ၊ အကြောက်တရား ပြည်သူတို့ မဲမပေးချင်ဘဲ ပေးခဲ့ကြရတယ်ဆိုစေကာမူ အဆုံးသတ်၊ ပြီးဆုံးသွားခဲ့ပြီဖြစ်ပြီး မီးမတ်လအတွင်း လွှတ်တော်ခေါ်၊ အစိုးရဖွဲ့တော့၊
မဲစာရင်းမှားယွင်းတယ်လို့ အကြောင်းပြပြီး အရပ်သားအစိုးရလက်ထဲကနေ တိုင်းပြည်အာဏာတွေကို သိမ်းယူခဲ့တဲ့ စစ်ခေါင်းဆောင်ဟာ မဲစာရင်းအမှားအယွင်းများစွာနဲ့ လွတ်လပ်၊ မျှတမှုကင်းတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို ကျင်းပကာ ရွေး ကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် နိုင်ငံတကာရဲ့အသိအမှတ်ပြုမှု၊ မပြုမှုကိုလည်း နားမလည်ဘူးလို့ ပြောဆိုပြီး၊
အခုတော့ သူ့စိတ်ကြိုက်အစိုးရအဖွဲ့ကို ဖွဲ့ဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီ၊ မကြာခင်မှာ စစ်တပ်အရာရှိတွေ လွှတ်တော်ပေါ်လာပြီး လူဝတ်လဲပြီး စစ်အစိုးရအဖွဲ့အသစ်တို့လည်း နေရာယူကြတော့ကြတော့၊
ဧရာဝတီတိုင်းအတွင်းက ဒေသခံတောင်သူလယ်သမား၊ ပြင်းထန်စားဝတ်နေရေး ရုန်းကန်နေရတဲ့ ပြည်သူတွေဖို့တော့ အုပ်ချုပ်သူအမည် ပြောင်းလဲသွားရုံကလွဲလို့ သူတို့ရရှိတဲ့ စစ်မှုထမ်းစရိတ်၊ ကုန်ဈေး နှုန်းဒဏ်နဲ့ မတန်တွေက နက်ရှိုင်းတဲ့ အမှောင်ထုထဲမှာပဲ ဆက်ရှိနေမှာပဲ၊